De aanleiding voor het onderzoek ligt onder meer in het onderzoeksprogramma Pointer, dat landelijk onderzoek heeft gedaan naar Joods vastgoed en de roof daarvan na de oorlog. Dat heeft veel gemeenten ertoe gebracht ook naar hun eigen rol te kijken. Dat geldt ook voor Midden-Drenthe.
Daarnaast heeft de gemeente besloten het onderzoek uit te breiden. Ook wordt onderzocht welke rol de toenmalige gemeenten Beilen, Smilde en Westerbork hadden bij de vordering van woonwagens van Roma en Sinti tijdens de oorlog.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door historicus professor Maarten Duijvendak en is onafhankelijk. De gemeente heeft geen invloed op de uitkomsten. Het onderzoek zal naar verwachting in april 2027 klaar zijn. Daarna worden de resultaten openbaar gemaakt en besproken met de gemeenteraad.
Met dit onderzoek wil Midden-Drenthe openheid geven over het eigen verleden en bijdragen aan een completer beeld van de oorlogsgeschiedenis in de gemeente, met respect voor alle betrokkenen.
Meer informatie over het onderzoek is te vinden op de webpagina: Onderzoek naar Joods vastgoed en woonwagens in de Tweede Wereldoorlog